กฏหมายกับคอมพิวเตอร์
posted on 27 May 2005 20:27 by house in IT, Social-Politicไม่เกี่ยวกับกฏหมายอาชญากรรมคอมพิวเตอร์หรอกนะครับ แต่เป็นความคิดที่แวบเข้ามา สมัยเรียนเกี่ยวกับ NLP- Natural Language Processing การประมวลผลภาษาธรรมชาติ แล้วก็ลืมๆ ไป มานึกได้อีกครั้งก็เพราะข่าววุ่นๆ ทางกฏหมายล่าสุด ไม่ว่าจะเป็นปัญหา ตัวแทนพรรคการเมืองไม่ครบ การตีความกรณีพ้นจากหน้าที่ผู้ว่า สตง กับอื่นๆอีกสารพัด
แนวคิดพื้นฐานคือ เราน่าจะจำลองแต่ละมาตราของกฏหมายได้ในรูป ของ กฏเกณฑ์ทางคณิตศาสตร์ โดยกำหนดนิยามของศัพท์แต่ละคำ แล้วจัดโครงสร้างให้เป็นภาษาที่ประมวลผลได้ ซึ่งโครงสร้างในระดับ CFL -Context Free Language ก็น่าจะพอ หลังจากนั้นเอากฏหมายทั้งหมดมา implement เป็น Rule-Base AI อาจจะโดยภาษา Lisp หรือ Clip เป็นต้น
เมื่ออยู่ในรูปของโปรแกรมคอมพิวเตอร์ ดังนั้น การทดสอบกฏหมายโดยการทำ Test-case ก็สามารถทำได้ง่าย การเขียนโปรแกรม Generate test-case เพื่อทดสอบช่องโหว่ของกฏหมายก็ทำได้ง่ายขึ้น สามารถค้นพบ และแก้ไขได้ตั้งแต่ก่อนประกาศใช้ กรณีกฏหมายไม่ครอบคลุมก็น่าจะไม่รอดมาจาก test case แต่แรกแล้ว โดยเฉพาะหากกำหนดให้ต้องทดสอบทุก path ที่ผ่านมาได้(คือต้องลองทุกสถานการณ์)
แน่นอน การแก้ไขกฏหมายก็จะอยู่ในทำนองเดียวกัน คุณจะรู้ทันทีว่าแก้ตรงนี้ กระทบตรงไหนบ้าง แต่การไหล ของการประมวลผลกฏจะไปทางไหน
การพิจารณาคดี ทำโดยการปรับสำนวนฟ้องเป็น Symbolic แล้วก็โยนให้เครื่องจัดการ ทนายทั้งสองฝ่ายมีหน้าที่ค้นหาวิธีการนิยาม และ เลือกประเด็นที่จะทำให้ลูกความได้เปรียบที่สุดผู้พิพากษาจะทำหน้าที่ตัดสินว่า นิยามนั้นถูกต้องยุติธรรม และควรเป็นตามนั้นหรือไม่
การเพิ่มลดกฏ ก็ดูจากเคสที่หลุดมา ให้ผู้พิพากษา จัดการ แล้วก็ยัดเป็นกฏใหม่เข้าระบบไปซะ เพื่อความยุติธรรมก็เอา Fuzzy Logic ถ่วงซะหน่อย เพื่อคดีหน้า ผู้พิพากษาจะได้ใช้เป็นบรรทัดฐาน ก่อนเข้าสภาไปปรับปรุงกฏหมาย
กฏไหนซับซ้อนมากๆ ตัดสินใจเด็ดขาดไม่ได้ ก็เป็นการพิจารณาของมนุษย์ ให้ทนายโชว์ฝีมือ โน้มน้าวศาลให้เลือกในทางที่ตนต้องการ
ถ้าทำได้ พลิกโฉมหน้าวงการกฏหมายโลกเลยนะเนี่ย
