ความชอบธรรม

posted on 17 Apr 2009 01:16 by house in Social-Politic
ช่วงนี้อ่านข่าวกับบอร์ดการเมืองเยอะ เห็นเขาคุยๆกันแล้ว มันมีเหตุผลบางเรื่องที่ทำไปทำมา ผมยังตะหงิดๆ ใจอยู่แหะ

หนึ่งในนั้นคือความชอบธรรม ของระบอบการปกครอง 

อันนี้ออกตัวไว้ก่อน ว่าคนเขียน ไม่เคยเรียนวิชาอะไร เทือกๆ รัฐศาสตร์ ส่วนทฤษฏง ทฤษฏี ที่เคยได้ฟังมาก็ลืมๆ ไปเสียหมดแล้ว ก็เลยจะค่อยๆไล่ ถูกบ้างผิดบ้างไปเรื่อยๆ

เริ่มแรก ผมมานั่งคิดว่า ทำไมเราต้องมีรัฐ? ผมได้ข้อสรุปว่า จริงๆคนเรามีรัฐ ก็เพราะเราไปคนเดียวไม่รอด การมีรัฐ เป็นการรับประกัน ความปลอดภัย ในชีวิต และทรัพย์สิน + สิทธิอีกหลายๆอย่าง
ทีนี้มีรัฐ ก็ต้องมีผู้ปกครอง ซึ่งย่อมเป็นคนกลุ่มน้อย คนกลุ่มนี้ ได้สิทธิพิเศษ คืออำนาจในการบริหารประเทศ จากวิธีใดวิธีหนึ่ง อาจจะจากปลายกระบอกปืน หรือ ฉันทามติ และ อาจจะเป็นถาวร หรือชั่วคราว

ว่ากันง่ายๆ คนเราได้ผลประโยชน์จากรัฐ ในรูปอะไรซักอย่าง เช่นทรัพยากร(น้ำ ไฟ) สิทธิ ความคุ้มครอง โดยผลประโยชน์เหล่านี้ กระจายตัวไม่สม่ำเสมอกัน บางคนได้มาก บางคนได้น้อย

ทีนี้ ระบอบการปกครอง แต่ละระบอบ มีความชอบธรรม ต่างกันหรือไม่?
ประชาธิปไตย ดีกว่าคอมมิวนิสต์ไหม? ระบอบรัฐสภาแบบอังกฤษกับอเมริกัน อะไรดีกว่ากัน?

นี่แหละ ที่ผมไม่แน่ใจ
ย้อนไปในประวัติศาสตร์ การเปลี่ยนการปกครองส่วนใหญ่ ล้วนสำเร็จ ในสภาพที่เศรษฐกิจเลวร้ายสุดขั้วทั้งสิ้น ประชาชนได้ทรัพยากรน้อยจนไม่เพียงพอ การปฏิวัติในฝรั่งเศสนำมาสู่ประชาธิปไตย ส่วนจีน และรัสเซีย นำไปสู่ระบอบคอมมิวนิสต์

โดยนัยยะนี้ ระบอบการปกครองจึงสถาปนาได้ เพราะเศรษฐกิจ คือปากท้องเป็นสำคัญ ในยามที่ท้องอิ่ม ไม่มีใครตั้งคำถามต่อการกระจายทรัพยากร เสียงจะดังเฉพาะตอนหิวเท่านั้น ซ้ำเวลาหิวจัดๆ ดูเหมือนคนเราทั่วๆไป จะเลือกอะไรก็ได้ ที่เขาเชื่อว่าจะทำให้เขาท้องอิ่ม(คือได้ส่วนแบ่งมากขึ้น) ระบอบการปกครองไม่ได้สถาปนาได้เพราะคนเชื่อว่ามันชอบธรรมกว่า(หรือถ้าจะเชื่อเช่นนั้น ก็เพราะมันทำให้ท้องอิ่มกว่า)

ทีนี้การเสมอภาค แบบบริบูรณ์นั้นมีหรือไม่? คำตอบที่มั่นใจมากๆคือ "ไม่มี" และสิทธิอย่างหนึ่ง ย่อมแลกมาด้วยภาระอีกอย่างหนึ่ง รัฐสวัสดิการ แลกมาด้วย ภาษีที่สูงลิ่ว ในขณะที่โครงสร้างเสรีของอเมริกัน สร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐศาสตร์มหาศาลแต่ก็มาพร้อมกับความเหลื่อมล้ำ ความโน้มเอียงเช่นนี้ จึงย่อมมีบุคคลบางกลุ่มต้องการเปลี่ยนสังคมไปในทางที่ตัวเองต้องการ เช่น เปลี่ยนจากเสรีนิยม ไปเป็น สวัสดิการ หรือเปลี่ยนจากประชาธิปไตย เป็นฟาสซิสต์เป็นต้น 

ทีนี้ ความพยายามเปลี่ยนอย่างไรเรียกว่าชอบธรรม อย่างไรเรียกว่าไม่ชอบธรรม?

ผมไม่ได้คิดว่า การปฏิวัติ ความรุนแรง เป็นตัวตัดสินว่าชอบธรรมหรือไม่ เช่นเดียวกับการจำกัดสิทธิเสรีภาพ ก็ไม่ได้เป็นตัวตัดสินเช่นกัน

ผมเชื่อว่า การตอบโจทย์พื้นฐานของรัฐ คือการกระจายผลประโยชน์ที่มีประสิทธิภาพสูงสุด เท่านั้น เป็นตัวตัดสินความชอบธรรม ความชอบธรรมจะมาไม่ได้ หากการเปลี่ยนแปลงนั้น ทำให้วิถีชีวิต แย่ลง

ในกรณีอิรัก หรือ อัฟกานิสถาน การมีผู้ปฏิวัติคนหนึ่งที่เคลียร์กลุ่มย่อยๆได้ทั้งหมด อาจจะดีกว่า ระบอบประชาธิปไตยที่ง่อนแง่น เดี๋ยวโน่นล้ม เดี๋ยวนี่ขึ้น เดี๋ยวจราจล เพราะอย่างน้อยความสงบในกรณีแรก ก็นำมาซึ่ง "ผลประโยชน์" ที่ยิ่งใหญ่กว่าให้แก่ประชาชน

 ว่าแล้วผมก็(คิดว่า) คงนอนหลับอย่างเป็นสุขเมื่อพบว่า
ทั้งการปิดสนามบิน และ การล้